Je ligt in bed, het is stil, en ineens voel je je hart bonzen in je keel. Of het lijkt een slag over te slaan, gevolgd door een harde bons. Je had het nooit zo, en nu ineens wel. Hartkloppingen in de overgang komen veel voor en zijn meestal niet gevaarlijk. Maar ze kunnen je flink laten schrikken.
In dit artikel lees je waarom hartkloppingen in de overgang kunnen ontstaan, wat er nog meer achter kan zitten en wat je zelf kunt doen. Ik begin wel met het belangrijkste: wanneer je direct hulp moet bellen. Dat wil je niet pas onderaan een artikel lezen.
Wanneer moet je direct bellen?
Bel 112 als je hartkloppingen hebt en ook:
- pijn of een zwaar drukkend gevoel op je borst, die niet weggaat als je rustig zit, zeker als je ook zweet of misselijk bent
- pijn die uitstraalt naar je arm, nek, kaak, tussen je schouderbladen of naar je maag
- een scheve mond, moeite met praten, minder zien of verward zijn
- flauwvalt en niet snel weer bijkomt
Bel direct je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, als je hartkloppingen hebt en:
- moeilijk ademt of benauwd bent
- het gevoel hebt dat je flauwvalt
- je hart ineens anders klopt dan je gewend bent, en dat niet weggaat als je even rustig zit
- je hart heel snel blijft kloppen
- je onrustig voelt, misselijk bent, zweet en bleek ziet
Twijfel je? Bel dan liever een keer te vaak dan te weinig. Dat is niet overdreven, dat is verstandig.
Hoe voelen hartkloppingen in de overgang?
Bij hartkloppingen voel je je hart kloppen in je borst of keel. Dat kan op verschillende manieren. Je hart gaat ineens snel, het bonst hard, of het voelt onregelmatig. Veel vrouwen beschrijven een soort overslaan met daarna een stevige dreun. Liggen, vooral op je linkerzij, maakt dat je je hartslag sneller voelt. Dat is op zichzelf normaal, en verklaart waarom het je juist ’s avonds in bed opvalt.
Een normale hartslag in rust ligt volgens Thuisarts tussen de 60 en 90 slagen per minuut. Bij inspanning of spanning gaat die omhoog, en dat hoort zo.
Waarom krijg je hartkloppingen in de overgang?
Hoe het precies werkt, is nog niet helemaal duidelijk. Wat we wel weten: hartkloppingen komen in de overgangsjaren vaak voor. In een grote Amerikaanse studie die vrouwen jarenlang volgde, viel ongeveer de helft in een groep met een matige of hoge kans op hartkloppingen in de perimenopauze en de eerste jaren na de menopauze. In die groepen namen de klachten later na de menopauze weer af. Die hartkloppingen hingen in dat onderzoek niet samen met vroege tekenen van vaatziekte.
Er lijkt een verband te zijn met andere overgangsklachten. Vrouwen met meer opvliegers en slechtere slaap hebben vaker last van hartkloppingen. Tijdens een opvlieger kan je hart ook sneller kloppen. En slecht slapen maakt je lijf gevoeliger voor van alles, dus ook voor je hartslag. Lees er meer over in nachtelijk wakker worden in de perimenopauze.
Benieuwd of je zelf in de perimenopauze zit? Doe dan de perimenopauze test.
Wat kan er nog meer achter zitten?
De overgang is niet altijd de verklaring. Hartkloppingen kunnen ook een gewone reactie zijn op koffie, cola of energiedrank, alcohol, roken, stress of angst. Ook vermoeidheid speelt mee. En bang zijn dat er iets met je hart is, kan je hart zelf weer sneller laten kloppen. Vervelend rondje.
Daarnaast zijn er lichamelijke oorzaken die je huisarts wil uitsluiten, zoals een te snel werkende schildklier, bloedarmoede, hoge bloeddruk of een hartritmestoornis zoals boezemfibrilleren. Ook sommige medicijnen kunnen hartkloppingen geven. Bloedarmoede is in de perimenopauze extra de moeite waard om te laten checken, omdat veel vrouwen dan zwaarder gaan menstrueren. Ben je ook erg moe, kijk dan bij vermoeidheid in de perimenopauze.
Wat kun je zelf doen?
Heeft je huisarts gekeken en is er niets afwijkends gevonden? Dan helpt het vaak om naar je dagelijkse leven te kijken. In mijn praktijk zie ik dat de grootste winst meestal niet in één ding zit, maar in een paar kleine aanpassingen die je volhoudt.
Kijk eerst naar wat je drinkt. Probeer een paar weken minder koffie of alcohol en kijk of de hartkloppingen minder worden. Dat is een goedkoop experiment, en je ontdekt meteen hoeveel koppen het er eigenlijk waren.
Kijk daarna naar spanning. Komen de hartkloppingen vooral op drukke dagen of als je ’s avonds ligt te piekeren? Rustige ademhaling, een wandeling of een gesprek met iemand kan helpen. In stress tijdens de perimenopauze lees je meer.
Bewegen helpt ook. In onderzoek hadden vrouwen die minder bewogen vaker last van hartkloppingen. Dat bewijst niet dat sporten ze oplost, maar regelmatig bewegen is voor je hart en je slaap hoe dan ook een goed idee. Zie sporten in de perimenopauze.
Supplementen die beloven je hartritme te kalmeren, zou ik niet op eigen houtje gaan proberen. Zeker niet zolang de oorzaak niet duidelijk is, en zeker niet als je medicijnen gebruikt.
Houd bij wanneer het gebeurt
Je huisarts vraagt hoe en wanneer je hartkloppingen precies gaan. Dat antwoord heb je veel beter als je het opschrijft. Noteer wanneer je ze hebt, hoe lang ze duren, wat je net deed of dronk en hoe je hebt geslapen. Zet daar je cyclus naast. Doe dit minstens twee cycli, dan zie je of de hartkloppingen samenvallen met bepaalde dagen, met opvliegers of met slechte nachten.
Liever zelf aan de slag? Dat kan laagdrempelig met de app.
Je lichaam verandert. Jouw coach legt het uit.
Slaap, cyclus, voeding en klachten op één plek. Elke dag één concrete stap die past bij jouw dag.
- Alles in één, met dagelijkse tips
- Je wearable logt mee
- Eten vastleggen met een foto
- Een beweegschema dat met je meebeweegt
7 dagen Premium gratis · Geen betaling nodig · Daarna gratis basis. Download in Google Play
Ontwikkeld door een huisarts en hormoontherapeut
Wanneer maak je een gewone afspraak bij de huisarts?
Heb je geen van de spoedklachten hierboven, maar wel regelmatig hartkloppingen? Maak dan een afspraak. Zeker als je ze voor het eerst hebt, als ze vaker of heftiger worden, als je ook snel moe of duizelig bent, of als je je zorgen maakt. Je huisarts meet je bloeddruk en hartslag en kan een hartfilmpje maken, een kastje meegeven dat je hartritme een of twee dagen meet, of bloed laten prikken voor bijvoorbeeld je schildklier en bloedarmoede.
Neem je aantekeningen mee. Dat scheelt een hoop “eh, ik denk vooral ’s avonds?”
Veelgestelde vragen
Zijn hartkloppingen in de overgang gevaarlijk?
Meestal niet. Ze komen veel voor in de overgangsjaren. Heb je er ook pijn op de borst, benauwdheid of het gevoel dat je flauwvalt bij, bel dan direct.
Waarom krijg ik ’s nachts hartkloppingen?
Als je ligt, vooral op je linkerzij, voel je je hartslag beter. Ook opvliegers en onrustig slapen kunnen ’s nachts hartkloppingen geven.
Kan ik hartkloppingen door de overgang zelf verminderen?
Minder koffie en alcohol, minder stress, beter slapen en regelmatig bewegen kunnen helpen. Laat wel eerst je huisarts kijken als het nieuw voor je is.
Gaan hartkloppingen na de overgang weer over?
Bij veel vrouwen worden ze later na de menopauze minder. Hoe lang het duurt, verschilt per vrouw.
Samen kijken naar het geheel
Heeft je huisarts niets gevonden en wil je kijken wat voeding, slaap en stress bij jou doen? Lees dan meer over persoonlijke begeleiding. Ik kijk graag met je mee naar het hele plaatje.