Je staat op uit je stoel en de kamer kantelt even. Of je staat in de rij bij de bakker, het is warm, en ineens voelt je hoofd licht en wiebelig. Het trekt weer weg, maar je denkt wel: wat was dat?
Duizeligheid in de overgang is een klacht waar vrouwen in mijn praktijk regelmatig naar vragen. Vaak met een beetje schaamte, alsof het overdreven is. Dat is het niet. Duizelig zijn is vervelend en soms ook spannend, juist omdat je niet weet waar het vandaan komt.
Dit artikel helpt je om te begrijpen wat er mee kan spelen in de perimenopauze, wat je zelf kunt doen en vooral ook wanneer je niet moet afwachten. Lees die laatste sectie dus zeker, ook als je haast hebt.
Is duizeligheid een overgangsklacht?
Eerlijk antwoord: niet direct. Duizeligheid staat niet in het rijtje klassieke overgangsklachten zoals opvliegers en een veranderende cyclus. Maar de overgang brengt wel veranderingen met zich mee die duizeligheid kunnen veroorzaken of erger maken. Het verband loopt dus meestal via een omweg.
Ook belangrijk: duizeligheid is een verzamelnaam. Thuisarts maakt onderscheid tussen een licht gevoel in je hoofd, alsof je bijna flauwvalt, en draaiduizeligheid, waarbij alles om je heen lijkt te draaien of te bewegen. Daarnaast is er een onvast gevoel in je benen. Die soorten hebben verschillende oorzaken. Let dus goed op wat jij precies voelt, want dat is ook het eerste wat je huisarts wil weten.
Waarom kun je duizelig zijn in de perimenopauze?
Een veelvoorkomende route loopt via je menstruatie. In de perimenopauze kun je heftiger ongesteld worden en meer bloed verliezen. Volgens Thuisarts kan dat leiden tot bloedarmoede, met klachten als moeheid en duizeligheid. Heb je zware menstruaties en voel je je vaker licht in je hoofd, dan is dat iets om te laten checken.
Ook opvliegers kunnen meespelen. Tijdens een opvlieger gaan de bloedvaten in je huid open en kan je hart sneller kloppen. Thuisarts noemt lang staan in de warmte als een bekende situatie waarin je een licht gevoel in je hoofd krijgt. Combineer die twee en het is niet vreemd dat je je soms even wankel voelt.
Slaap is een derde factor. Als nachtzweten of wakker liggen je nachten onderbreekt, ben je overdag sneller moe. En vermoeidheid staat bij Thuisarts in het lijstje van situaties waarin je je licht in je hoofd kunt voelen, net als honger en dorst. Na een nacht vol zweten ben je bovendien vocht kwijt dat je niet altijd aanvult.
Dan is er stress. Spanning, angst en heftige emoties kunnen duizeligheid geven. In de perimenopauze zijn veel vrouwen gevoeliger voor stress, en daar lees je meer over in stress tijdens de perimenopauze.
Tot slot migraine. Thuisarts noemt meer migraine-aanvallen als mogelijke klacht in de overgang. En wie migraine heeft of heeft gehad, kan aanvallen van duizeligheid krijgen, soms zelfs zonder hoofdpijn. Herken je dat, bespreek het dan met je huisarts.
Andere oorzaken die je niet moet vergeten
Niet alles wat in deze levensfase gebeurt, komt door hormonen. Draaiduizeligheid komt vaak door een probleem met het evenwichtsorgaan in je oor, bijvoorbeeld bij positieduizeligheid als je je hoofd snel beweegt. Ook medicijnen kunnen duizeligheid geven, net als snel opstaan uit bed of uit een stoel. Gebruik je medicatie en ben je sinds kort duizelig, noem dat dan bij je huisarts of apotheek.
Wat kun je zelf doen bij duizeligheid?
Sta rustig op. Ga eerst even op de rand van je bed zitten voordat je gaat staan, zeker ’s ochtends of na een warme douche. Het klinkt als iets voor je oma, maar je bloeddruk krijgt zo tijd om bij te komen.
Eet en drink regelmatig. Lange periodes zonder eten of drinken maken een licht gevoel in je hoofd waarschijnlijker. Zweet je veel, door opvliegers of ’s nachts, drink dan bewust wat extra water.
Voel je een opvlieger opkomen terwijl je staat? Ga dan even zitten en zoek koelte op. Lang stilstaan in een warme ruimte is precies de combinatie die je wilt vermijden.
Kijk ook naar je slaap en je energie. Duizeligheid die vooral op vermoeide dagen opspeelt, vraagt om rust en niet om doorzetten. In vermoeidheid in de perimenopauze lees je hoe je daarmee omgaat.
Supplementen zijn geen behandeling voor duizeligheid. Vermoed je bloedarmoede door zware menstruaties, laat dan eerst je bloed onderzoeken bij de huisarts in plaats van zelf ijzer te gaan slikken. Dan weet je waar je staat. Bij overgangsklachten zelf kan hormoontherapie een optie zijn om met je huisarts of gynaecoloog te bespreken.
Duizeligheid bijhouden naast je cyclus
Duizeligheid lijkt vaak uit het niets te komen. Bijhouden helpt om dat beeld te veranderen. Noteer minimaal twee cycli lang wanneer je duizelig bent, wat voor soort duizeligheid het was, hoe lang het duurde en wat je aan het doen was. Zet daar je cyclusdag, je slaap en eventuele opvliegers naast.
Na twee cycli zie je bijvoorbeeld dat het vooral speelt rond je menstruatie of op dagen na een slechte nacht. Dat zijn aanknopingspunten waar je zelf iets mee kunt. En je huisarts heeft er veel aan, omdat je dan concreet kunt vertellen wat er gebeurt. Weet je niet precies waar je in je cyclus zit, dan helpt je menstruatiecyclus berekenen.
Liever zelf aan de slag? Dat kan laagdrempelig met de app.
Je lichaam verandert. Jouw coach legt het uit.
Slaap, cyclus, voeding en klachten op één plek. Elke dag één concrete stap die past bij jouw dag.
- Alles in één, met dagelijkse tips
- Je wearable logt mee
- Eten vastleggen met een foto
- Een beweegschema dat met je meebeweegt
7 dagen Premium gratis · Geen betaling nodig · Daarna gratis basis. Download in Google Play
Ontwikkeld door een huisarts en hormoontherapeut
Wanneer naar de huisarts met duizeligheid?
Dit is het belangrijkste deel van dit artikel. Duizeligheid is meestal onschuldig, maar soms is het een teken van iets dat direct aandacht nodig heeft.
Direct bellen
Bel direct de huisarts of de huisartsenpost als je opeens duizelig bent en daarbij een of meer van deze klachten hebt:
- opeens dubbelzien;
- opeens moeilijk praten, slikken of lopen;
- opeens minder kracht of gevoel in een arm of been;
- opeens minder horen;
- opeens erge hoofdpijn of nekpijn;
- je bent gevallen of flauwgevallen.
Pijn op de borst: bel 112
Bel 112 als je pijn op je borst hebt, zeker een zwaar drukkend gevoel met zweten en misselijkheid. Zweten kennen veel vrouwen van opvliegers, maar zweten samen met druk op je borst is iets anders. Liever een keer te vaak gebeld.
Dezelfde dag bellen
Bel dezelfde dag als je opeens duizelig bent en je bloedverdunners gebruikt, ooit een beroerte of een andere hart- of vaatziekte hebt gehad, of een grotere kans hebt op hart- en vaatziekten, bijvoorbeeld door diabetes.
Een gewone afspraak maken
Maak een gewone afspraak als je in je dagelijks leven veel last hebt van de duizeligheid, als het erger wordt of als het na vier weken nog niet over is. En ook als je zware menstruaties hebt en je vaak licht in je hoofd voelt.
Veelgestelde vragen
Kan de overgang duizeligheid veroorzaken?
Meestal indirect. Zware menstruaties, opvliegers, slecht slapen en stress kunnen in de overgang allemaal bijdragen aan duizeligheid. Laat andere oorzaken altijd door je huisarts uitsluiten.
Is duizeligheid in de overgang gevaarlijk?
Meestal niet. Maar plotselinge duizeligheid met uitval, erge hoofdpijn of pijn op de borst is een reden om direct te bellen.
Kan bloedarmoede duizeligheid geven?
Ja. Bij heftige menstruaties in de perimenopauze kun je bloedarmoede krijgen, met moeheid en duizeligheid als mogelijke klachten. Je huisarts kan dat met bloedonderzoek nagaan.
Wat kan ik doen als ik duizelig word tijdens een opvlieger?
Ga zitten, zoek koelte op en drink wat water. Gaat het niet snel over of krijg je andere klachten, bel dan je huisarts.
Samen kijken wat er speelt?
Duizeligheid staat zelden op zichzelf. Slaap, stress, voeding en je cyclus hangen vaak met elkaar samen. Heeft je huisarts ernstige oorzaken uitgesloten en wil je verder kijken naar het geheel, dan help ik je graag. Lees meer over mijn begeleiding als orthomoleculair therapeut.